fbpx
18.8 C
Wrocław
niedziela, 25 września, 2022

Pozew zbiorowy gastronomii – wywiad z adwokatem

Tym razem wyjątkowo nie przeprowadziłem wywiadu w restauracji z właścicielami czy też szefem kuchni, a moim rozmówcą był adwokat Przemysław Sobiesiak z Centrum Pomocy Prawnej BeWa Lex Group z Siechnic obok Wrocławia. Rozmawialiśmy o pozwie zbiorowym, do którego mogą przystępować przedsiębiorcy poszkodowani przez pandemię oraz opieszałość polskiego rządu. 

Mamy kwiecień, restauracje w dalszym ciągu są zamknięte, choć właśnie dowiedzieliśmy się o planowanym otwarciu. Właściciele restauracji miniony rok zapamiętają jednak na długo. 

Niestety tak, dlatego postanowiliśmy powalczyć o stracone przez nich pieniądze. 

Powalczyć za pomocą pozwu zbiorowego, ale skąd ten pomysł? 

Obostrzenia wprowadzone tak zwanymi rozporzdzeniami covidowymi ustanowione zostały przez RadMinistrów z naruszeniem zasad prawidłowo funkcjonujcego pastwa prawa. Obowizujce prawo przewiduje takie sytuacje, gdy Rada Ministrów otrzyma kompetencje do ustanawiania ograniczeingerujcych w prawa i wolnoci przedsibiorców. Takie zakazy czy ograniczenia muszjednak bywprowadzane z zachowaniem reguł, wynikajcych z Konstytucji. 

Czyli Konstytucja nie mówi nic o zakazywaniu działalnoci za pomocrozporzdzenia? 

Przede wszystkim jakiekolwiek ograniczenia muszmiebezporednie umocowanie w ustawie. Taki przepis ustawy musi z kolei być zgodny z Konstytucją .  Konstytucja wymaga, aby ograniczenie nie było sprzeczne z istotą danej wolności czy prawa. Tymczasem Rada Ministrów w sposób dowolny ingeruje w sferę podstawowych praw i wolności, regulując sprawy, które zastrzeżone są wyłącznie dla ustaw. Rozporządzenia Rady Ministrów wyrządzają przedsiębiorcom szkodę, za którą odpowiedzialność finansową ponosi Skarb Państwa, który co do zasady jest reprezentantem państwa jako właściciela jego majątku. Pozew zostanie więc skierowany przeciwko Skarbowi Państwa. 

Jakie spodstawy prawne do takiego pozwu? 

Pozew, który przygotowujemy bdzie zmierzał do uzyskania na zasadach prawa cywilnego pełnego odszkodowania za bezprawny lockdown, obejmujc tak stratmajtkow, jak i utracone korzyci. Podstawtych roszczestanowi art. 417 kc, który przewiduje, e za szkodwyrzdzonprzez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Pastwa. 

O tym, e rzd działa bezprawnie mówiło sijuwłaciwie od pocztku. 

Jurok temu rodowiska prawnicze wyranie wskazywały na konieczność wprowadzenia na terenie kraju jednego ze stanów nadzwyczajnych, zwykle mówiło sio stanie klski ywiołowej. Konstytucja przewiduje, e w sytuacjach szczególnych zagroe, jeeli zwykłe rodki konstytucyjne sniewystarczajce, moe zostawprowadzony odpowiedni stan nadzwyczajny. Zgodnie z art. 2 ustawy o stanie klski ywiołowej, stan klski moe bywprowadzony dla zapobieenia skutkom katastrof naturalnych i w celu usunicia tych skutków. Ogłoszenie takiego stanu uruchomiło by jasną ściekdochodzenia roszczeprzedsibiorców, którzy mogliby żądaodszkodowania na podstawie ustawy o wyrównywaniu strat majtkowych wynikajcych z ograniczenia w czasie stanu nadzwyczajnego wolnoci i praw człowieka i obywatela. Dotychczas władze nie zdecydowały sina wprowadzenie takiego stanu, co paradoksalnie moe okazasikorzystne dla przedsibiorców. 

Dlaczego? 

Ustawa o wyrównywaniu strat wprost stwierdza bowiem, e odszkodowanie, które naleałoby siwówczas przedsibiorcom obejmowałoby wyrównanie straty majtkowej, bez korzyci, które poszkodowany mógłby osignąć. Poniewaustawa nie znajdzie zastosowania, nie wystpuje równieprzewidziane w niej ograniczenie wyłącznie do strat majtkowych i moemy skorzystaz przepisów kodeksu cywilnego, które przewidujmoliwość domagania sipełnego naprawienia szkody. 

Ok, ale czy szanse na zakoczenie sprawy powodzeniem, a wic odzyskaniem pienidzy sfaktycznie due? 

Musimy sobie uwiadomi, e skala popełnionych przez rzd błędów przy wykonywaniu władzy publicznej nie ma w historii precedensu. Wszystkie decyzje zwizane z przeciwdziałaniem covid powinny bypodjte w ramach kompetencji przyznanych ustawo stanie klski ywiołowej i ustaw z nipowizanych. Nie zdecydowano sina to i od pocztku pandemii działamy w oparciu o znowelizowanz tej okazji ustawo zapobieganiu i zwalczaniu zakaei chorób zakanych u ludzi. Na jej podstawie mona rozporzdzeniami ustanawiam.in. czasowe ograniczenie okrelonego sposobu przemieszczania siczy czasowe ograniczenie funkcjonowania okrelonych instytucji lub zakładów pracy. 

Czyli nie ma tu nawet mowy o zakazywaniu prowadzenia działalnoci gospodarczej? 

Dokładnie tak, nawet w tym trybie nie mona rozporzdzeniami całkowicie i właciwie bezterminowo zakazywadziałalnoci gospodarczej. Bezprawność działawładzy jest wic wyrana i sdy równiepowinny to dostrzec. Konsekwencje finansowe dla pastwa bdw takiej sytuacji dotkliwe, bo i straty przedsibiorców sogromne.

Trzeba mienadziej, e sdy bdkierowasiwyłącznie kryteriami prawnymi, nie przestraszsiskutków jakie nieść to bdzie dla budetu pastwa ani nie ulegnnaciskom władz. Juteraz z wypowiedzi przedstawicieli rzdu przebijajsitłumaczenia, e pandemia nie została wywołana działaniami pastwa i dotyka cały wiat, rozwizania przyjmowane w Polsce były podobne do tych, które przyjmowały inne pastwa Unii Europejskiej, a wszystko po to by ratować życie i zdrowie obywateli. 

Jednak w wielu innych krajach wprowadzono odpowiednie stany nadzwyczajne. 

Tak, takie tłumaczenia to spore niedopowiedzenie, poniewawikszość krajów europejskich, w tym np. Czechy, Francja, Hiszpania, wprowadziły stan nadzwyczajny. 

Ok, a czy taki pozew zbiorowy róni siczymod indywidualnego? 

Przedsibiorcy mogdochodziod Skarbu Pastwa odszkodowania na dwa sposoby – poprzez pozew indywidualny albo pozew grupowy. Kada cieka ma swoje plusy i minusy, jednak co do zasady prowadzima do tego samego rezultatu, czyli uzyskania od Skarbu Pastwa odszkodowania za szkody, spowodowane zamkniciem ich działalnoci. Pod tym wzgldem bardziej liczy sitreść żądania i jego uzasadnienie niwybór rodzaju postpowania. 

A jakie szalety pozwu zbiorowego? 

Co do rónic, pozew grupowy został uregulowany w osobnej ustawie z dnia 17 grudnia 2009 r. o dochodzeniu roszczew postpowaniu grupowym. Postpowanie grupowe wyrónia siprzede wszystkim tym, e pozew wnosi reprezentant grupy, który prowadzi postpowanie w imieniu własnym, na rzecz wszystkich członków grupy. 

Ta ilość zapewnia teodpowiednio wikszy rozgłos medialny. 

Zaletą pozwu zbiorowego jest  przede wszystkim pokazanie sijako grupa, im liczniejsza tym lepszy efekt psychologiczny. Przeciwnikiem jest bowiem Skarb Pastwa z całym swoim zapleczem finansowym i organizacyjnym. 

Czy przedsibiorcy muszsiliczyz wikszymi czy mniejszymi kosztami w przypadku wybrania pozwu zbiorowego? 

Mniejsze skoszty sdowe, które co do zasady wynosztylko połowopłaty od pozwu indywidualnego. Sprawa rozstrzygana jest jako jedna a dotyczy wielu podmiotów, co przy wikszej liczbie zainteresowanych odciąża sdy i pozwala wypracowajednoliti istotnliniorzecznicz

Teraz wana kwestia – kto moe przystpido pozwu zbiorowego? 

Grupa musi wynosico najmniej 10 osób, a kady członek grupy musi domagasiod pozwanego tego samego. Kady członek grupy musi wizaswoje roszczenie z tym samym zdarzeniem, czyli sposobem i zakresem wprowadzonych zakazów, natomiast jeeli w postpowaniu grupowym miałoby bydochodzone roszczenie pieniężne, konieczne jest ujednolicenie wysokoci roszczenia kadego członka grupy. 

Czyli kady, kogo obostrzenia pandemiczne dotknęły finansowo moe przystpi

Tak, kady przedsibiorca, który w 2020 czy 2021 r. poniósł stratwynikajbezporednio z zamknicia działalnoci rozporzdzeniami covidowymi moe dochodziodszkodowania. 

A kto niestety nie moe przystpido pozwu? 

W postpowaniu nie moguczestniczyprzedsibiorcy, którzy nie ponieli szkody, to dość oczywiste. Jeeli wic dochody firmy nie zmniejszyły siw czasie obowizywania obostrze, albo i zmniejszyły si, ale zrekompensowane zostały pomocpastwa, to nie ma szkody której naprawienia mogliby sidomaga

Ok, ale choby cała brana gastronomiczna to nie tylko restauracje. To ogromna machina wielu firm uzalenionych od normalnej pracy restauracji. 

Na tchwilz roszczeniami mogwystpiprzedsibiorcy, na których bezporednio nałoono zakaz prowadzenia działalnoci. Zdajsobie spraw, e rynek stanowi sienaczypołączonych, a epidemia powanie zaburzyła łacuch dostaw. Niektóre firmy nie zostały wprawdzie zamknite, a jednak mimo to poniosły straty, poniewazamknici zostali ich kontrahenci. Na takfirmrozporzdzenie nie nakłada jednak bezprawnych ograniczei przynajmniej formalnie moe nadal swobodnie działa. To jest ogólna zasada. Nie wykluczamy przy tym, e okolicznoci konkretnej sprawy pozwoljednak na podjcie kroków prawnych, do kadej sprawy trzeba podchodziindywidualnie. 

Moe sirównieokaza, e w przyszłoci ukształtuje sina tyle korzystna linia orzecznicza, e uda siwypracowaprzekonujcdla sdów argumentacjby take porednio poszkodowane firmy mogły skutecznie dochodziswojej szkody. Orzecznictwo dopiero zaczyna mierzysiz tmaterii z wielkuwagbdziemy ledzikierunek, w jakim podąży. 

Skoro jestemy na blogu kulinarnym, muszo to zapyta– czy pozew dotyczy tylko brany gastro? 

Pozew moe obejmowanie tylko branżę gastronomiczn, ale take wszystkich innych przedsibiorców, których działalność została zamknita w sposób niezgodny z Konstytucj

Co moe zyskaprzedsibiorca przystpujc do pozwu zbiorowego? 

W postpowaniu grupowym bdziemy dochodziustalenia odpowiedzialnoci Skarbu Pastwa za bezprawne działania pastwa. Chcemy by sd zbiorczo ustalił, e w takiej sytuacji przedstawiciele zamknitych branmajprawo do odszkodowania. W kolejnym kroku bdziemy domagasijukonkretnych kwot odszkodowania. Podczas rozmowy z danym klientem moe sijednak okaza, e bdzie on zainteresowany pozwem indywidualnym i takopcjrówniemoemy rozway

Kady pozew to take koszty stojce po stronie przedsibiorcy, tak? 

Pierwszym kosztem jest opłata sdowa, która w postpowaniu grupowym wynosi połowopłaty, jaka zgodnie z ustawo kosztach sdowych w sprawach cywilnych ustalona byłaby dla pozwu indywidualnego. Punktem odniesienia jest zawsze tak zwana wartość przedmiotu sporu czyli to, ile warte jest roszczenie dochodzone przed sdem. W sprawie indywidualnej opłata wynosi wic 5% wps, czyli w grupowym bdzie to 2,5 %. Oprócz tego naley przygotowasina konieczność pokrycia kosztów ewentualnych zaaleczy apelacji, tu zasady ustalania wysokoci opłat spodobne. 

W trakcie postpowania grupowego pozwany moe zażądaustanowienia kaucji, której wysokość ustala sd maksymalnie do 20% wartoci przedmiotu sporu, trzeba wic przygotowasina poniesienie take tej kwoty. Do tego dochodzi równiewynagrodzenie kancelarii, które ustalane jest indywidualnie w kadej sprawie, poniewazaley od kwoty roszczenia. 

Czy przedsibiorcy mogliczyna umorzenie kosztów sdowych? 

W postpowaniu grupowym brak jest moliwoci uzyskania zwolnienia z kosztów sdowych. Przy czym nawet w postpowaniu indywidualnym sdy bardzo niechtnie podchodzdo zwalniania z kosztów, zwłaszcza przedsibiorców. Na koniec procesu sd orzeka, e poniesione koszty majzostazwrócone stronie wygrywajcej przez stronprzegran

Przedsibiorcy w ostatnich miesicach yjw atmosferze zastraszania w kwestii otwierania silokali pomimo obostrze. Czy przystpienie do pozwu moe wizasiz jakimizagroeniami? 

Kade postpowanie sdowe zwizane jest z ryzykiem przegranej, co w konsekwencji powoduje konieczność poniesienia kosztów procesu, w tym zastpstwa procesowego przeciwnika. 

Jaka jest historia pozwów zbiorowych w Polsce i czy koczyły sione pozytywnie? 

Pozwy grupowe funkcjonujw Polsce od ponad 10 lat i zgodnie z raportem Ministerstwa Sprawiedliwoci, do koca 2018 r. wniesiono prawie 300 takich pozwów. Zdecydowana wikszość z nich zawiera roszczenie o ustalenie odpowiedzialnoci za dane zdarzenie. Aktualnie przed sdami toczy siponad 60 spraw grupowych, przy czym spodziewam si, e w zwizku z pandemita liczba moe w krótkim czasie znaczco wzrosnąć. Pozwy zbiorowe były kierowane zarówno przeciwko podmiotom prywatnym, jak deweloperzy czy towarzystwa ubezpiecze, jak i przeciwko Skarbowi Pastwa i wydanych został szereg orzeczezasdzajcych bdustalajcych roszczenie zgodnie z żądaniem powodów. 

Jakienajgłoniejsze sprawy? 

Z przykładów bardziej znanych wyroków mona przytoczysprawzwizanz masowkatastrofbudowlanpodczas Midzynarodowych Targów Katowickich. Pozew obejmował 82 osoby i doprowadził do ustalenia odpowiedzialnoci organizatora za skutki katastrofy, a po ustaleniu tej odpowiedzialnoci zawarto ugod, na mocy której członkom grupy wypłacono dość pokane odszkodowania. 

Jeli przedsibiorca próbuje uzyskapomoc od pastwa – choby w ramach Tarcz, to czy moe wziąć udział w procesie? 

Nie, jednake dochodzone odszkodowanie zwizane z poniesionstratmusi uwzgldniatpomoc, czyli uzyskane od pastwa kwoty powinny byodliczone od dochodzonego żądania.

Istnieje jakieuzasadnione ryzyko tego, e firmy biorce udział w procesie mogłyby bynkane przez organy pastwowe? 

Co do zasady kady ma prawo wnieść o zbadanie swojego roszczenia przez sd, dlatego skorzystanie z tego prawa nie powinno wizasiz adnymi negatywnymi konsekwencjami. Obserwujc obecny klimat i nastawienie władz nie mona jednak wykluczy, e taki pozew moe zwróciuwagorganów, które zechcprzeprowadzidozwolonprawem kontrol.

A jakie sdozwolone prawem?

Myl, e warto przytoczytu kilka krótkich przykładów. 

Rozpocznijmy od Sanepidu, który wsławił siprzychodzeniem do lokali z jupodpisandecyzjo ich zamkniciu. 

Sanepid moe przeprowadzikontrolbez wczeniejszej zapowiedzi tylko w okrelonych przypadkach – np. w sytuacji, gdy otrzyma skargdotyczcpowanych uchybiew działalnoci okrelonego lokalu gastronomicznego, które zagraają życiu lub zdrowiu klientów. Zasadskontrole, które inspektorzy powiatowych stacji sanitarno-epidemiologicznych powinni zapowiedziez minimum 7-dniowym wyprzedzeniem. 

Sjeszcze obostrzenia covidowe. 

Jeli Sanepid stwierdzi naruszenie zakazów nałoonych rozporzdzeniami covidowymi, moe nałoyna przedsibiorcadministracyjnkarpieniężnw wysokoci od 5.000 zł do 30.000 zł. Tego rodzaju kary majrygor natychmiastowej wykonalnoci, to znaczy e sanepid przystpi do egzekwowania nałoonej kwoty jupo 7 dniach. Istnieje moliwość złoenia odwołania od takiej decyzji, jednak nie wstrzymuje ono wykonania kary. Odwołanie rozpoznaje organ nadrzdny czyli Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna, zatem trudno sispodziewakorzystnego rozstrzygnicia, które realnie mona uzyskadopiero w postpowaniu przed Wojewódzkim Sdem Administracyjnym. Znaczna część z nałoonych dotychczas kar została przez sdy uchylona, wic zdecydowanie warto takie skargi składa

Na szczęście po pocztkowym strachu, wydaje si, e otwarte pomimo obostrzelokale nie ponosiły w wikszoci zbyt wielkich konsekwencji. 

Faktycznie tak, poza pojedynczymi przypadkami. Sanepid nie moe podjąć decyzji o natychmiastowym zamkniciu lokalu gastronomicznego, tym bardziej, jeli inspektorzy przychodzdo przedsibiorcy z „gotow” decyzj. W takiej sytuacji mamy do czynienia ze złamaniem zasady czynnego udziału strony w postpowaniu, jednej z absolutnie podstawowych. 

W to wszystko mieszała sirówniePolicja, ale jak wynika z rozmów z włacicielami otwartych restauracji, policjanci sami nie wiedzieli co majzrobipodczas takich kontroli. 

Zdarza si, e Policjanci kierujdo Sanepidu wniosek o ukaranie, jednak Policja nie ma kompetencji do prowadzenia postpowania administracyjnego, a sporzdzone przez nich notatki nie mogbytraktowane jako dokumenty urzdowe i bysamodzielną podstawdokonywania ustalefaktycznych. Ostatnio Policja zaczęła take wystpowao odebranie niepokornym przedsibiorcom zezwolenia na sprzedaalkoholu. Cofnicie takiego zezwolenia nastpuje wyłącznie w sytuacjach okrelonych w przepisach rangi ustawowej. Zgodnie z przepisami ustawy o wychowaniu w trzewoci i przeciwdziałaniu alkoholizmowi istnieje jedynie kilka przypadków, w których organ moe cofnąć zezwolenie i sto m.in. sytuacje, w których sprzedawany alkohol pochodzi z nielegalnego ródła lub tejest sprzedawany osobom, które nie ukoczyły 18 roku ycia. Wród przyczyn uzasadniajcych cofnicie zezwolenia nie ma adnych przypadków zwizanych z sytuacjepidemiczn.

Wrómy jeszcze na chwildo pozwu zbiorowego. Czy mona braw nim udział i pozywaindywidualnie jednoczenie? 

W przypadku wytoczenia pozwu grupowego nie moemy w tym samym czasie dochodziroszczeindywidualnie. Zgodnie z art. 199 § 1 pkt 2 kodeksu postpowania cywilnego „sd odrzuci pozew – jeeli o to samo roszczenie pomidzy tymi samymi stronami sprawa jest w toku albo została juprawomocnie osdzona”. Natomiast wszczcie postpowania grupowego nie wyłącza moliwoci dochodzenia swych roszczeprzez osoby, które nie przystpiły do grupy lub z niej wystpiły. 

Czy pozew zbiorowy to domena Wrocławia, czy w innych częściach Polski ruszajpodobne akcje? 

Tak, coraz wicej przedsibiorców decyduje sina przyłączenie sido pozwów grupowych, przygotowywanych przez kancelarie prawne w całej Polsce. Najwicej mówi sio pozwach grup restauratorów, hotelarzy oraz włacicieli klubów fitness. We wszystkich tych sprawach powodowie domagajsiustalenia odpowiedzialnoci Skarbu Pastwa za niezgodne z Konstytucjzamknicie ich biznesów. 

Dzikujza rozmowi trzymam kciuki za powodzenie. 

Dzikuji zapraszam wszystkich, którzy chcieliby sidowiedzieczegona temat pozwu.


Spodobał Ci się mój wpis? Polajkuj go, udostępnij, a po więcej zapraszam na Instagram oraz fanpage. Używajcie naszego wspólnego, wrocławskiego hasztagu #wroclawskiejedzenie

Total 18 Votes
2

Tell us how can we improve this post?

+ = Verify Human or Spambot ?

Komentarze

komentarze

Podobne artykuły

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę wpisać swój komentarz!
Proszę podać swoje imię tutaj

Polub nas na

103,169FaniLubię
42,400ObserwującyObserwuj
100ObserwującyObserwuj
100ObserwującyObserwuj
1,420SubskrybującySubskrybuj
Agencja Wrocławska

Ostatnie artykuły